İmmediat Protezler

Dişlerin çekimini takiben hemen takılmak üzere hazırlanmış hareketli protezlerdir.

İMMEDİAT PROTEZLER NEDİR?

Dişlerin çekimini takiben hemen takılmak üzere hazırlanmış hareketli protezlerdir. Bölümlü ya da tam protez şeklinde olabilir.

İMMEDİAT PROTEZ AVANTAJLARI NELERDİR?

• Fonksiyonsuzluk atrofisine bağlı kemik rezorbsiyonu önlenmiş olur.
• İmmediat protez altında alveolar kret iyileşme periyodunda daha düzgün şekillenir.
• Estetik korunur.
• Orofasiyal kasların tonusitesi korunur.
• İmmediat protez kanamayı kontrol etmeye yardımcıdır, bir bandaj görevi görür ve pıhtı oluşumunu sağlayarak yara iyileşmesini hızlandırır.
• Çekim yerini yiyecek ve sıvılardan korur.
• Dikey boyut korunur, kaslar ve destek dokulardaki etkilenme az olur. Diş kaybı ile değişen dil hacmi ve şeklinde değişiklik olmaz. Doğal diş boyut, biçim ve renkleri yapay dişlere tam yansıtılabilir.
• Ağızdaki dişler yapay dişler için bir rehber olur. 
• Dudak, dil ve yanaklar immediate protez desteği olduğu için dişsizliğe bağlı boşluğa doğru büyümez.
• Diş kaybı ile değişen dil hacmi ve şeklinde değişiklik olmaz.
• Hasta daha motivedir, yeni proteze uyum kolay olur.

İMMEDİAT PROTEZLER HANGİ DURUMLARDA UYGULANIR?

• Ön grup dişlerin çekimi gerekli ise estetik amaçlı
• Genç hastalarda travmatik diş kaybı sonrası
• Cerrahi işlem sonrası yumuşak dokuların düzenlenmesi amacıyla
• İmplant hastalarında diş çekimi sonrası veya implant yerleştirildikten sonra implant üstü protezi yapılana kadar
• Dikey boyutun restorasyonunda
• Oklüzal düzlemin düzenlenmesi gerektiğinde
• Ortodontik diş hareketi için

İMMEDİAT PROTEZLER HANGİ DURUMLARDA UYGULANMAZ?

• Sistemik durumlar nedeniyle seri diş çekimi endikasyonu olmayan hastalarda
• Mental kapasitesi yetersiz olan, uyumsuz, iş birliği yapamayan hastalarda
• Akut periapikal ve periodontal patoloji bulunan hastalarda
• Hastanın oral hijyeni yetersizse
• Mukozada hassasiyet ve enfeksiyon odakları varsa

İMMEDİAT PROTEZ HASTAYA UYGULANMASI

• Diş çekilir ve gerekli ise kemik üzerinde cerrahi düzeltmeler yapılır.
• Kanamanın durması için 10-15 dk beklenir.
• Basınç gösteren pat immeadiat proteze uygulanır ve basınç alanları tespit edilip rahatlatılır. Erken diş temasları kontrol edilip uyumlanır.
• Protez tutuculuğu değerlendirilir ve gerekli ise doku düzenleyici uygulanır.
• İlk 24 saat protez çıkarılmaz ağız sık sık çalkalanmaz
• İlk 24 saat sonrası ilk kontrol yapılır. Ağız temizlenir ve irritasyon alanları ile protezin acıtan yerleri uyumlanır. Oklüzyon
  kontrol edilir.
• İlk 7 gün hastaya protezleri gece de takması söylenir.
• Protez gün içinde 3, 4 kez çıkarılıp temizlenmelidir.
• İlk 3 ay kret rezorbsiyonu maksimumdur. Bu dönemde yumuşak astar maddeleri kullanılır. Bu astar maddeleri rezorbsiyon hızına bağlı olarak arada yenilenir.
• Alveoler soketin tamamen kalsifiye olması 8-12 ay arası sürmektedir ve alveolar kret %20-30 oranında rezorbe olur.
• İmmediat protez sonrası yeni protez 3-6 ay sonrası yapılabilir.

SONUÇ

Doğal dişlerimiz oral mukozada çiğneme, fonksiyon, estetik gibi işlevleri vardır. Fakat çeşitli nedenlerden dolayı dişlerinin tümünün ya da birçoğunun çekilmesi planlanan hastalarda çeşitli kaygılar ortaya çıkar.

Bu kaygılar dişsiz kalma, yemek yiyememe, görünümün bozulması gibidir ve hastanın psikolojisi bundan olumsuz etkilenir. İmmediat protezler ile hastaların bu kaygılarını ortadan kaldırmak ve bununla birlikte çekim sonrası meydana gelecek olan rezorpsiyonun önüne geçebilmek mümkün olmaktadır.

Hastanın doğal dişlerinin çekimini takiben fonksiyonsuzluk atrofisine bağlı olarak alveol kretlerinde uyarılmamaya  bağlı rezorpsiyonlar başlar. Bu rezorpsiyonun miktarı çeşitli faktörlere bağlıdır. Bunlar hastanın dişsiz kaldığı süre, çekilen doğal diş sayısı ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı değişmektedir.  Hastalara immediat protez değil de geleneksel hareketli protez uygulaması yapılıyor ise hasta protezi kullanana kadar dişsiz geçirilen süre daha fazla olduğundan rezorpsiyon da orantılı olarak fazla olmaktadır. İmmediat protezlerde ise diş çekimini takiben aynı seansta uygulandığı için alveol kemiklerinin fonksiyonunun kesintiye uğramadan devam etmesini sağlar. Bu sayede rezorpsiyon miktarı azalmış olur.

Yapılan araştırmalar sonucunda, doğru oklüzal ilişkilere sahip bir immediat protezin çekim soketlerinin iyileşmesine de
katkı sağladığı görülmüştür. Hastaların protez memnuniyetini etkileyen birçok faktör mevcuttur; hastanın yaşı, beklentisi, sosyal durumu, psikolojik durumu gibi. Ancak yapılan çalışmalarla da görülmüştür ki hasta memnuniyetini etkileyen en önemli faktör çiğneyebilme kabiliyetidir ve bunu estetik beklentiler takip etmektedir.

İmmediat protezler çiğneme fonksiyonu açısından değerlendirildiğinde dengeli bir oklüzyon yaratılması ve düzenli kontrollerle gerekli düzeltmelerin yapılması hasta memnuniyetini arttırmaktadır. İmmediat protezler, tüm bu avantajlarının yanı sıra çiğneme fonksiyonunun kesintiye uğramaması sayesinde, estetik açıdan devamlılığın sağlanması ile ve çevre kaslarda ve özellikle de temporomandibular eklemde oluşabilecek patolojilerin de önüne geçer.

İmmediat protezler; belli bir süre kullanımdan sonra astarlama, kaide yenilenmesi veya protezin tamamen yenilenmesi gibi ek işlemler gerektirmesine rağmen sağladığı fonksiyonel, estetik, fonetik ve psikolojik avantajlarından dolayı hem hastaların hem de hekimlerin tercih ettiği bir hareketli protez türüdür.